បំពេ

សព្វថ្ងៃនេះ ការបំពេកូនក្នុងរង្វង់អ្នកស្រែចម្ការគឺជារឿងធម្មតា។ តែសម្រាប់អ្នកផ្សារមួយចំនួនវិញ គេយល់ថា សម្លេងបំពេនេះនាំមកនូវភាពភ័យខ្លាចទៅវិញ។ ក្នុងជំនឿខ្មែរ គេជឿថាមានខ្មោចបំពេកូនដែលជាខ្មោចស្លាប់ទាំងម្តាយ និងកូន។ ជំនឿនេះសោតធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុនដែលចូលចិត្តផលិតរឿងខ្មោចស្រុកខ្មែរបង្ហាញទិដ្ឋភាពនារីស្លៀកពាក់សយោលអង្រឹងកូនតាមដើមឈើជាដើម ឬក៏ក្នុងផ្ទះ។ មិនត្រឹមប៉ុណ្ណោះ គេធ្វើជាឲ្យនារីនោះបំពេជាសម្លេងផង។ បំពេកូនគឺជា វប្បធម៌មួយរបស់ខ្មែរ ត្បិតសង្គមខ្មែរពីដើមពុំទាន់មានថតចម្រៀងទុកស្តាប់ពេលណាក៏បាននោះទេ។ ម្ល៉ោះហើយ បំពេរគឺជាវិធីមួយជួយឲ្យក្មេងឆាប់ងងុយដេកបាន។ នេះជាវប្ប(បណ្តុះ)ធម៌ដែលសង្គមមួយផ្ទេរពីជំនាន់មួយទៅមួយតាំងពីក្មេងមក។ ឥលូវនេះអ្វីៗក៏ទំនើប អ្នកខ្លះមិនបំពេដោយខ្លួនឯងទេ…

ប្រាំងផ្កា វស្សាជ្រុះ

ចំណងជើងខាងលើនេះគឺជា ការចំណាំរបស់តាឡើងត្នោតម្នាក់នៅភូមិស្រែចង្ហូតក្បែរភ្នំបូក។ ក្រៅពីធ្វើស្រែនៅរដូវវស្សា គាត់គឺជាអ្នកឡើងត្នោតនៅរដូវប្រាំង ទឹកត្នោតដែលបានមកប៉ុន្មានសម្រាប់តែកូរលក់ឲ្យអ្នកភូមិផងរបងជាមួយគ្នា។ យូរៗម្តងក៏មានអ្នកមកពីឆ្ងាយទិញយកទៅពិសារ ត្បិតគេខ្លាចរអានឹងឥវ៉ាន់លក់តាមទីផ្សារនៅទីក្រុងសព្វថ្ងៃ។ ខ្ញុំមិនដែលបានចំណាំដើមត្នោតផ្លែ ឬផ្កានៅខែណានោះទេ។ ប៉ុន្តែចាប់ពីពេលនេះទៅ ខ្ញុំនឹងចាប់ផ្តើមចំណាំមើលថាតើវាដូចពាក្យដែលតានោះនិយាយដែរឬអត់? តាមធម្មតា គាត់អាចកូរស្ករបានពី៤ទៅ៥គីឡូក្នុង១ថ្ងៃ។ ក្នុងមួយថ្ងៃ គាត់ត្រូវឡើងព្រឹកម្តង និងល្ងាចឡើងម្តងទៀត។  

ផលប៉ះពាល់នៃកង្វះព្រៃឈើមកលើវប្បធម៌

បញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុក្លាយជាប្រធានបទសំខាន់ ដែលថ្នាក់ដឹកនាំលើពិភពលោកលើកយកមកពិភាក្សារកដំណោះស្រាយ។ ផលប៉ះពាល់ខ្លាំងដែលធ្វើឲ្យអាកាសធាតុប្រែប្រួលគឺ មកពីឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ចេញពីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ធំៗដូចជា ចិន និងអាមេរិចជាដើម។ ជាលទ្ធផល ប្រទេសក្រីក្រកំពុងអភិវឌ្ឍ ដែលរងគ្រោះពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុខ្លាំងទទួលបានថវិកាខ្លះៗ មកទប់បញ្ហាធំរបស់ពិភពលោកនេះ។ ឥឡូវនេះ លោកត្រាំដែលគ្រប់គ្រងប្រទេសបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ដ៏ធំមួយក្នុងពិភពលោកនោះ ក៏ចង់គេចវេសពីបញ្ហានេះទៅទៀត។ ទោះវាជាបញ្ហាសកលលោកក៏ដោយ ភាគីពាក់ព័ន្ធនៅកម្ពុជាតែងបញ្ចេញព័ត៌មានអំពី បញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៅកម្ពុជាថា បណ្តាលមកពីការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ។ របាយការណ៍របស់អង្គការសង្គមស៊ីវិលមិនតិចទេដែលតែងតែបញ្ចេញព័ត៌មាននៃការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ជាការឆ្លើយតប រដ្ឋាភិបាលក៏តែងតែបញ្ចេញមតិរិះគន់អំពី…

អក្សរស៊ីម៉ង់ត៍នៅប្រាសាទបាគង

ប្រាសាទក្នុងស្រុកខ្មែរចាប់ផ្តើមជួសជុល និងរៀបចំ ក្រោយពេលដែលខេត្តសៀមរាបត្រូវប្រគល់មកឲ្យបារាំងនៅឥណ្ឌូចិនគ្រប់គ្រងវិញ។ ពេលនោះ គឺនៅឆ្នាំ១៩០៧ដែលមានការបង្កើតជាសាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រចាំខេត្តសៀមរាប ហើយដែលដឹកនាំដំបូងដោយលោក ហ្សង់ កូមៃ។ ក្រោយមកទៀត ការរៀបចំតំបន់អង្គរឲ្យក្លាយជាទស្សនីយភាពសម្រាប់គោលដៅទេសចរណ៍ក៏ចាប់ផ្តើមឡើង ហើយនេះក៏ជាពេលដែលមានការផ្លាស់ទីព្រះសង្ឃ ឲ្យចេញពីក្តារបែនប្រាសាទមកតាំងទីនៅកន្លែងសព្វថ្ងៃ។ ជាការពិត ប្រាសាទត្រូវជួសជុល ឬសិក្សាស្រាវជ្រាវដឹកនាំដោយក្រុមអភិរក្សបារាំងបារាំងក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែការងារទាំងនោះប្រាកដជាត្រូវការកម្លាំងរបស់អ្នកស្រុកជាជំនួយពុំខានឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ យើងកម្រជួបឯកសារដែលនិយាយអំពីក្រុមការងារខ្មែរក្នុងកិច្ចការទាំងនោះណាស់ ក្រៅពីព័ត៌មានផ្ទាល់មាត់ដែលអ្នកទាំងនោះផ្តល់ឲ្យយើងថា ពួកគាត់ធ្លាប់ជាគូលីរបស់ក្រុមអភិរក្សបារាំង…

ទស្សនៈចំពោះការគ្រប់គ្រងសំណង់ក្នុងឧទ្យានអង្គរតាមរយៈ Facebook

ក្នុងការផ្សាយរបស់អាជ្ញាធរអប្សរានៅថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧បង្ហាញថា ចំនួនសំណង់ខុសច្បាប់មានចំនួន៥២៣ករណី។ អាជ្ញាធរអប្សរាបានបង្ហាញក្តីបារម្ភចំពោះការងារអភិរក្សតំបន់អង្គរទាំងមូល​ដោយសារតែការកើនឡើងយ៉ាងកំហុកនៃសំណង់ខុសច្បាប់ទាំងនោះ ហើយប្រកាសឲ្យអ្នកទាំងនោះរុះរើចេញវិញ។ សំណង់ទាំងនោះសង់នៅចន្លោះរវាងថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា​ ដល់ថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧ ពោលគឺកំលុងពេលយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់ឆ្នាំ២០១៧។ បន្ទាប់ពីនោះមក ការបញ្ចេញមតិជាច្រើនដែលធ្វើឡើងតាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសបុក ដោយភ្ជាប់នូវវីដេអូ និងរូបថតសកម្មភាពរបស់បុគ្គលិកអាជ្ញាធរអប្សរា និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធចុះហាមឃាត់ការសាងសង់មួយ។ ជាលទ្ធផល ទាំងទំព័រ (Page)…

ព្រះអាទិត្យ និងព្រះចន្ទ្រលើទង់ព្រលឹង

តួនាទីព្រះអាទិត្យ និងព្រះចន្ទ្រមានក្នុងសង្គមខ្មែរតាំងពីសម័យបុរាណ។ រឿងនេះមានការចងក្រងពីអ្នកស្រាវជ្រាវមួយចំនួន ហើយចេញផ្សាយជាអត្ថបទខ្លីៗ ព្រមទាំងជានិក្ខេបបទទៀតក៏មាន។ អ្នកទាំងនោះសិក្សាផ្តោតលើសិល្បៈ និងជំនឿដែលខ្មែរមានចំពោះព្រះអាទិត្យ ព្រះចន្ទ្រ និងរាហូតាំងពីសម័យបុរាណមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ លោកអ្នកនាងប្រហែលធ្លាប់ដឹងខ្លះៗមកហើយថា ទង់ព្រលឹងមិនខុសអ្វីពីអត្តសញ្ញាណបណ្ណរបស់ខ្មោចដែលត្រូវកាន់ទៅជួបព្រះយមរាជ និងដើម្បីទៅគាល់ព្រះចូឌាមុណីចេតិយក្នុងន័យពុទ្ធសាសនាខ្មែរសព្វថ្ងៃ។ ទង់ព្រលឹងក៏ជាសញ្ញាសម្រាប់បុគ្គលជម្រាបទៅព្រះយមរាជថា ខ្លួនស្លាប់ដោយបានបូជាឆ្លងកាត់តាមកិច្ចពិធីមានអាចារ្យដឹកនាំកិច្ចពិធីត្រឹមត្រូវ។ ហេតុនេះហើយទើបបានជាទង់ព្រលឹងតែងសរសេរជាឈ្មោះអាចារ្យជាភស្តុតាង។ តាមទង់ព្រលឹងជានិច្ចកាល គេគូសរូបចូឌាមុណីចេតិយ អមដោយទង់ពីរ។ នៅតាមរាងរបស់ចេតិយនោះ អាចារ្យតែងតែសរសេរពាក្យពេជន៍ជាបាលី…

ដើមហេតុនាំសង់ប្រាសាទគោកចក តាមរយៈសិលាចារឹកK.521

ក្នុងការស្រាវជ្រាវអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ គេដឹងថាក្នុងសម័យអង្គរមានក្សត្រមួយអង្គចូលចិត្តទាក់ដំរី។ ព្រះអង្គមានព្រះនាមថា ជ័យវម៌្មនទី៣ [1]។ ទ្រង់ឡើងស្នងរាជ្យបន្តពីបិតាគឺ ព្រះបាទជ័យវម៌្មនទី២ ក្នុងឆ្នាំ៨៥០នៃគ.ស នានគរហរិហរាល័យ។ ក្នុងចំណោមសិលាចារឹកដែលនិយាយអំពីព្រះអង្គគឺ ភាគច្រើនតែងភ្ជាប់ព្រះអង្គទៅនឹងការទាក់ដំរី ឬរួចដំរី និងលែងដំរី។ សិលាចារឹកទាំងនោះមានដូចជា ប្រាសាទគោកចក (K.521) គោកឫស្សី (K.175) បាលហាល(K.449) វត្តសំរោង…