សម្រស់សិលាចារឹកសៃហ្វុង

កាលពីខែកញ្ញា នៅក្នុងទំព័ររបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន​ សែន បានថ្លែងជាសារនយោបាយក្នុងទំព័រហ្វេសបុក ដោយប្រើពាក្យពេជន៍លាយជាមួយខ្លឹមសារសិលាចារឹកសៃហ្វុង បន្ទាប់ពីទស្សនកិច្ចនៅរោងចក្រកាត់ដេរមួយ។ អត្ថន័យសំខាន់នៃសិលាចារឹកសៃហ្វុងគឺរៀបរាប់អំពី សាវតារ និងការលើកសរសើរព្រះបាទជ័យវម៌នទី៧ ការសាងមន្ទីរពេទ្យ ការសាងប្រតិមាមុខងារខាងថ្នាំ បញ្ជីអ្នកធ្វើការនៅមន្ទីរពេទ្យនោះ និងឈ្មោះរុក្ខជាតិថ្នាំផ្សេងៗ[1]។ ក្នុងនោះមានល្បះមួយដែលធ្វើឲ្យអ្នកនយោបាយពី ថ្នាក់ក្រោមដល់ថ្នាក់កំពូលទាញយកមកប្រើប្រាស់សម្រាប់ជា សារនយោបាយ។ សិលាចារឹកសៃហ្វុងត្រូវគេប្រទះឃើញតំបូង នៅទីតាំងបុរាណដ្ឋានមួយកន្លែង នៅវៀងច័ន្ទនៃប្រទេសលាវ…

ទៅមើលថ្ងៃលិច?

ក្នុងចំណោមអ្នកស្រែចម្ការខ្លះដែលចាប់ផ្តើមមានអគ្គីសនីប្រើប្រាស់ខ្លះៗហើយក៏ដោយ តែកាលណាព្រះអាទិត្យចុះអស្តង្គតនាំឲ្យផែនដីងងិតបន្តិចនោះ គេចាប់ផ្តើមដេញគោចូលក្រោល។ បន្ទាប់មក គេស្រស់ស្រូបបាយល្ងាចមុនសម្រាក។ នេះក៏ព្រោះតែទម្លាប់កាលពីមិនទាន់មានអគ្គីសនីប្រើប្រាស់នៅបន្តជាប់ពីអតិតកាល។ សូម្បីតែស្នាដៃចម្រៀងពីសម័យសង្គម បទចម្រៀងជាច្រើនតាក់តែងឡើង ដោយភ្ជាប់«ថ្ងៃលិច»ទៅនឹងក្តីសោកសៅ។ ចម្រៀងរបស់អ្នកស្រី រស់ សេរីសុទ្ធា «ថ្ងៃលិចអូនស្រណោះ»ដង្ហើយថា ថ្ងៃលិចបាត់ទាំងរូបថ្លៃធ្វើឲ្យស្រណោះ តែអូននៅចាំផ្លូវកល្យាណ។ «ថ្ងៃជ្រេបាត់ស្នេហ៍» ច្រៀងដោយលោក ស៊ីន ស៊ីសាមុត រៀបរាប់អំពី…

អ្នកបកប្រែកំណត់ហេតុ ជីវ តាក្វាន់

ចិន និងខ្មែរមានទំនាក់ទំនងជាមួយគ្នាយូរណាស់មកហើយទាំងសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយ។ បើនិយាយពីការសិក្សាប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជាតំបូងៗផងគឺ ពឹងផ្អែកស្ទើរទាំងស្រុងលើឯកសារចិន។ សូម្បីតែពាក្យ «ហ្វូណន[1] (Fou-Nan) និង ចេនឡា[2] (Zhen-La)»ក៏ប្រវត្តិវិទូយកពីឯកសារចិនមកប្រើក្នុងការសិក្សាអំពីកម្ពុជាដែរ។ ដល់មកសម័យអង្គរ យើងអាចឃើញភស្តុតាងកាន់តែច្រើនដូចជា ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន និងចម្លាក់បង្ហាញពីវត្តមានជនជាតិចិនជាដើម ពិសេសគឺវត្តមានរបស់ជនជាតិចិនម្នាក់ឈ្មោះ ជីវ តាក្វាន់។ វត្តមានរបស់លោក ជីវ…

តម្លៃរបស់សិលាចារឹកថ្មីក្នុងបរិបទស្រុកខ្មែរបច្ចុប្បន្ន៖ សិលាចារឹកមួយនៅអង្គរវត្ត

ថ្មីៗនេះ វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិបានចេញផ្សាយអត្ថបទទស្សនព្រិត្តិការណ៍ខ្មែរប្រចាំថ្ងៃរបស់ខ្លួន ដោយដាក់ចំណងជើងថា «ប្រាសាទបុរាណមិនមែនដុំថ្ម តែជាដួងព្រលឹងជាតិ ! » ដែលបានបង្ហោះលើប្រព័ន្ធសង្គមហ្វេសបុកនៅថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧នេះ។ អត្ថបទនេះ អ្នកសរសេរចង់ឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូបចូលរួមចំណែកថែរក្សាមរតកវប្បធម៌ដែលជាដួងព្រលឹង និងជាអត្តសញ្ញាណរបស់ជាតិខ្មែរ។ អ្នកនិពន្ធបានបញ្ចេញយោបល់ថា ពលរដ្ឋភាគច្រើនមិនទាន់រកឃើញសារប្រយោជន៍ក្នុងការថែរក្សាប្រាសាទថ្មនៅឡើយ។ ពិសេស អ្នកនិពន្ធលើកយកសកម្មភាពអវិជ្ជមានមួយចំនួនដូចជា ការចោលសំរាមនៅតាមប្រាសាទ និងការគូសវាសបន្ថែមលើថ្មប្រាសាទមកធ្វើជាឧទាហរណ៍។ អ្វីដែលគួរចាប់អារម្មណ៍…

បំពេ

សព្វថ្ងៃនេះ ការបំពេកូនក្នុងរង្វង់អ្នកស្រែចម្ការគឺជារឿងធម្មតា។ តែសម្រាប់អ្នកផ្សារមួយចំនួនវិញ គេយល់ថា សម្លេងបំពេនេះនាំមកនូវភាពភ័យខ្លាចទៅវិញ។ ក្នុងជំនឿខ្មែរ គេជឿថាមានខ្មោចបំពេកូនដែលជាខ្មោចស្លាប់ទាំងម្តាយ និងកូន។ ជំនឿនេះសោតធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុនដែលចូលចិត្តផលិតរឿងខ្មោចស្រុកខ្មែរបង្ហាញទិដ្ឋភាពនារីស្លៀកពាក់សយោលអង្រឹងកូនតាមដើមឈើជាដើម ឬក៏ក្នុងផ្ទះ។ មិនត្រឹមប៉ុណ្ណោះ គេធ្វើជាឲ្យនារីនោះបំពេជាសម្លេងផង។ បំពេកូនគឺជា វប្បធម៌មួយរបស់ខ្មែរ ត្បិតសង្គមខ្មែរពីដើមពុំទាន់មានថតចម្រៀងទុកស្តាប់ពេលណាក៏បាននោះទេ។ ម្ល៉ោះហើយ បំពេរគឺជាវិធីមួយជួយឲ្យក្មេងឆាប់ងងុយដេកបាន។ នេះជាវប្ប(បណ្តុះ)ធម៌ដែលសង្គមមួយផ្ទេរពីជំនាន់មួយទៅមួយតាំងពីក្មេងមក។ ឥលូវនេះអ្វីៗក៏ទំនើប អ្នកខ្លះមិនបំពេដោយខ្លួនឯងទេ…

ប្រាំងផ្កា វស្សាជ្រុះ

ចំណងជើងខាងលើនេះគឺជា ការចំណាំរបស់តាឡើងត្នោតម្នាក់នៅភូមិស្រែចង្ហូតក្បែរភ្នំបូក។ ក្រៅពីធ្វើស្រែនៅរដូវវស្សា គាត់គឺជាអ្នកឡើងត្នោតនៅរដូវប្រាំង ទឹកត្នោតដែលបានមកប៉ុន្មានសម្រាប់តែកូរលក់ឲ្យអ្នកភូមិផងរបងជាមួយគ្នា។ យូរៗម្តងក៏មានអ្នកមកពីឆ្ងាយទិញយកទៅពិសារ ត្បិតគេខ្លាចរអានឹងឥវ៉ាន់លក់តាមទីផ្សារនៅទីក្រុងសព្វថ្ងៃ។ ខ្ញុំមិនដែលបានចំណាំដើមត្នោតផ្លែ ឬផ្កានៅខែណានោះទេ។ ប៉ុន្តែចាប់ពីពេលនេះទៅ ខ្ញុំនឹងចាប់ផ្តើមចំណាំមើលថាតើវាដូចពាក្យដែលតានោះនិយាយដែរឬអត់? តាមធម្មតា គាត់អាចកូរស្ករបានពី៤ទៅ៥គីឡូក្នុង១ថ្ងៃ។ ក្នុងមួយថ្ងៃ គាត់ត្រូវឡើងព្រឹកម្តង និងល្ងាចឡើងម្តងទៀត។  

ផលប៉ះពាល់នៃកង្វះព្រៃឈើមកលើវប្បធម៌

បញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុក្លាយជាប្រធានបទសំខាន់ ដែលថ្នាក់ដឹកនាំលើពិភពលោកលើកយកមកពិភាក្សារកដំណោះស្រាយ។ ផលប៉ះពាល់ខ្លាំងដែលធ្វើឲ្យអាកាសធាតុប្រែប្រួលគឺ មកពីឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ចេញពីប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ធំៗដូចជា ចិន និងអាមេរិចជាដើម។ ជាលទ្ធផល ប្រទេសក្រីក្រកំពុងអភិវឌ្ឍ ដែលរងគ្រោះពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុខ្លាំងទទួលបានថវិកាខ្លះៗ មកទប់បញ្ហាធំរបស់ពិភពលោកនេះ។ ឥឡូវនេះ លោកត្រាំដែលគ្រប់គ្រងប្រទេសបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ដ៏ធំមួយក្នុងពិភពលោកនោះ ក៏ចង់គេចវេសពីបញ្ហានេះទៅទៀត។ ទោះវាជាបញ្ហាសកលលោកក៏ដោយ ភាគីពាក់ព័ន្ធនៅកម្ពុជាតែងបញ្ចេញព័ត៌មានអំពី បញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៅកម្ពុជាថា បណ្តាលមកពីការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ។ របាយការណ៍របស់អង្គការសង្គមស៊ីវិលមិនតិចទេដែលតែងតែបញ្ចេញព័ត៌មាននៃការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ជាការឆ្លើយតប រដ្ឋាភិបាលក៏តែងតែបញ្ចេញមតិរិះគន់អំពី…

អក្សរស៊ីម៉ង់ត៍នៅប្រាសាទបាគង

ប្រាសាទក្នុងស្រុកខ្មែរចាប់ផ្តើមជួសជុល និងរៀបចំ ក្រោយពេលដែលខេត្តសៀមរាបត្រូវប្រគល់មកឲ្យបារាំងនៅឥណ្ឌូចិនគ្រប់គ្រងវិញ។ ពេលនោះ គឺនៅឆ្នាំ១៩០៧ដែលមានការបង្កើតជាសាលាបារាំងចុងបូព៌ាប្រចាំខេត្តសៀមរាប ហើយដែលដឹកនាំដំបូងដោយលោក ហ្សង់ កូមៃ។ ក្រោយមកទៀត ការរៀបចំតំបន់អង្គរឲ្យក្លាយជាទស្សនីយភាពសម្រាប់គោលដៅទេសចរណ៍ក៏ចាប់ផ្តើមឡើង ហើយនេះក៏ជាពេលដែលមានការផ្លាស់ទីព្រះសង្ឃ ឲ្យចេញពីក្តារបែនប្រាសាទមកតាំងទីនៅកន្លែងសព្វថ្ងៃ។ ជាការពិត ប្រាសាទត្រូវជួសជុល ឬសិក្សាស្រាវជ្រាវដឹកនាំដោយក្រុមអភិរក្សបារាំងបារាំងក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែការងារទាំងនោះប្រាកដជាត្រូវការកម្លាំងរបស់អ្នកស្រុកជាជំនួយពុំខានឡើយ។ យ៉ាងណាមិញ យើងកម្រជួបឯកសារដែលនិយាយអំពីក្រុមការងារខ្មែរក្នុងកិច្ចការទាំងនោះណាស់ ក្រៅពីព័ត៌មានផ្ទាល់មាត់ដែលអ្នកទាំងនោះផ្តល់ឲ្យយើងថា ពួកគាត់ធ្លាប់ជាគូលីរបស់ក្រុមអភិរក្សបារាំង…

ទស្សនៈចំពោះការគ្រប់គ្រងសំណង់ក្នុងឧទ្យានអង្គរតាមរយៈ Facebook

ក្នុងការផ្សាយរបស់អាជ្ញាធរអប្សរានៅថ្ងៃទី៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧បង្ហាញថា ចំនួនសំណង់ខុសច្បាប់មានចំនួន៥២៣ករណី។ អាជ្ញាធរអប្សរាបានបង្ហាញក្តីបារម្ភចំពោះការងារអភិរក្សតំបន់អង្គរទាំងមូល​ដោយសារតែការកើនឡើងយ៉ាងកំហុកនៃសំណង់ខុសច្បាប់ទាំងនោះ ហើយប្រកាសឲ្យអ្នកទាំងនោះរុះរើចេញវិញ។ សំណង់ទាំងនោះសង់នៅចន្លោះរវាងថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា​ ដល់ថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧ ពោលគឺកំលុងពេលយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតឃុំ-សង្កាត់ឆ្នាំ២០១៧។ បន្ទាប់ពីនោះមក ការបញ្ចេញមតិជាច្រើនដែលធ្វើឡើងតាមបណ្តាញសង្គមហ្វេសបុក ដោយភ្ជាប់នូវវីដេអូ និងរូបថតសកម្មភាពរបស់បុគ្គលិកអាជ្ញាធរអប្សរា និងមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធចុះហាមឃាត់ការសាងសង់មួយ។ ជាលទ្ធផល ទាំងទំព័រ (Page)…