Pigeon and Peace

Pigeon is sometime perceived as ‘#peace‘, while other think of pigeon porridge. Some kingdoms’ leaders really love releasing pigeons to…

ការពិនិត្រដំបូងអំពីប្រធានបទសារណានិស្សិតបុរាណវិទ្យា (១៩៩៤-២០១៧)

នៅឆ្នាំ១៩៦៥ សាលារចនាខេមរៈបានកែប្រែទៅជា សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ។ ក្នុងឆ្នាំដដែលនោះ មហាវិទ្យាល័យបុរាណវិទ្យាក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមមហាវិទ្យាល័យទាំង៥ នៃសាកលវិទ្យាល័យនេះដែរ ហើយដែល៤ទៀតនោះគឺ ស្ថាបត្យកម្ម និងនគរោបនីយកម្ម សូនរូប នាដសាស្ត្រ និងតូរ្យតន្ត្រី[1]។ សាកលវិទ្យាល័យនេះដំណើរការបានជិត១០ឆ្នាំ មុននឹងត្រូវបិទទ្វារនៅឆ្នាំ១៩៧៥ នៅពេលខ្មែរក្រហមឡើងកាន់អំណាច។ ក្រោយរួចផុតពីរបបខ្មែរក្រហមមក អ្នកដែលរស់រានមានជីវិតចាប់ផ្តើមប្រមូលផ្តុំគ្នាឡើងវិញទាំងលក្ខណៈគ្រួសារ សហគមន៍ និងអ្នករួមអាជីព។ ពួកគេបានប្រមែប្រមូលគ្នាកកើតជា…

ទំនុកច្រៀងមួយបែបដែលកំពុងបាត់បង់

មនុស្ស ឬសត្វសុទ្ធតែអាស្រ័យលើបរិស្ថានជុំវិញខ្លួន។ បរិស្ថានធម្មជាតិជាធាតុសំខាន់មួយក្នុងការរួមចំណែកបង្កើតវប្បធម៌ទៀតផង រាប់តាំងពីម្ហូបអាហារឡើងទៅ (សូមអាន)។ រីឯក្នុងសិល្បៈរចនាវិញ ការប្រើធម្មជាតិកាន់តែសម្បូណ៌បែបយ៉ាងតទៅទៀតណាស់។ បើយើងស្តាប់ចម្រៀងដែលសល់ពីសង្គមមក ឬក្រោយនោះបន្តិច យើងអាចឮកវីនិពន្ធជាន់នោះនិយមយកបរិស្ថានធម្មជាតិជុំវិញខ្លួនមកលេង ក្នុងកាព្យរបស់ខ្លួនយ៉ាងរណ្តំទោះបទខ្លះជាបទប្រជាប្រិយ ឬបទបែបសម័យទំនើបដែលយើងទទួលឥទ្ធិពលពីប្រទេសលោកខាងលិចក៏ដោយ។ ឧទាហរណ៍ទំនុកច្រៀងដូចតទៅនេះ «ឆ្ងាយអើយសែនឆ្ងាយៗ ព្រះពាយនាំខ្ញុំទៅណាដូចសត្វបក្សាយាត្រាឆ្លងដងព្រៃ ក្រោមមេឃខៀវខ្ចីធំល្វឹងល្វើយ» «ស្លឹកឈើខ្យល់ផាត់លើ បក់រវិចធ្វើឲ្យខ្ញុំចាំមិនភ្លេច…» «សារិកា សូមមេត្តាច្រៀងបំពេរបីបមថ្នាក់ថ្នមលោមស្នេហ៍…

«ទេវតាជិះដំរី»ក្នុងកិច្ចចម្រើនភ្លើង

ក្នុងដំណាក់កាលទី២នៃពិធីបុណ្យសពរបស់អ្នកសៀមរាបគឺ «បូជា»ដោយភ្លើង ឬក៏ហៅមួយយ៉ាងទៀតថា«ចម្រើនភ្លើង»នោះ គេតែងធ្វើមេរុនៅទីស្រែ ឬឆ្ងាយពីផ្ទះបន្តិច ហើយតម្កល់បុគ្គលដែលត្រូវបូជានៅក្នុងមេរុនោះ។ ជាទូទៅ អាចារ្យយោគី និងអាចារ្យភ្លុកទាំង៤ជាអ្នកអុជបញ្ឆេះម្ឈូសបុគ្គល។ ប៉ុន្តែក្នុងករណីខ្លះដែលគេប្រើកាំជ្រួចកំដរពេលបូជានោះ គេតែងដាក់កាំជ្រួចប្រភេទសម្រែកដំរី និងកាំជ្រួចភ្ញីផ្កានៅជុំវិញម្ឈូស ហើយមានកាំជ្រួចស្វាយរោយដាំព័ទ្ធជុំវិញមេរុនោះផង (https://goo.gl/2PNw6V)។ ករណីប្រើកាំជ្រួចច្រើនរបៀបនេះ យើងឧស្សាហ៍ឃើញអ្នករៀបកាំជ្រួចរៀបចំភ្លើងអុជដើម្បីឲ្យសាច់ញាតិ ឬគណអធិបតីចូលរួមជាអ្នកអុជ។ ភ្លើងដែលបន្តពីដៃអ្នកអុជទៅមេរុនោះ គេមានធ្វើជារូបទេវតាជិះសេះ ដែលជាទេពនៃ«ព្រះសូរ្យ»នៅក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា។…

សម្រស់សិលាចារឹកសៃហ្វុង

កាលពីខែកញ្ញា នៅក្នុងទំព័ររបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន​ សែន បានថ្លែងជាសារនយោបាយក្នុងទំព័រហ្វេសបុក ដោយប្រើពាក្យពេជន៍លាយជាមួយខ្លឹមសារសិលាចារឹកសៃហ្វុង បន្ទាប់ពីទស្សនកិច្ចនៅរោងចក្រកាត់ដេរមួយ។ អត្ថន័យសំខាន់នៃសិលាចារឹកសៃហ្វុងគឺរៀបរាប់អំពី សាវតារ និងការលើកសរសើរព្រះបាទជ័យវម៌នទី៧ ការសាងមន្ទីរពេទ្យ ការសាងប្រតិមាមុខងារខាងថ្នាំ បញ្ជីអ្នកធ្វើការនៅមន្ទីរពេទ្យនោះ និងឈ្មោះរុក្ខជាតិថ្នាំផ្សេងៗ[1]។ ក្នុងនោះមានល្បះមួយដែលធ្វើឲ្យអ្នកនយោបាយពី ថ្នាក់ក្រោមដល់ថ្នាក់កំពូលទាញយកមកប្រើប្រាស់សម្រាប់ជា សារនយោបាយ។ សិលាចារឹកសៃហ្វុងត្រូវគេប្រទះឃើញតំបូង នៅទីតាំងបុរាណដ្ឋានមួយកន្លែង នៅវៀងច័ន្ទនៃប្រទេសលាវ…

ទៅមើលថ្ងៃលិច?

ក្នុងចំណោមអ្នកស្រែចម្ការខ្លះដែលចាប់ផ្តើមមានអគ្គីសនីប្រើប្រាស់ខ្លះៗហើយក៏ដោយ តែកាលណាព្រះអាទិត្យចុះអស្តង្គតនាំឲ្យផែនដីងងិតបន្តិចនោះ គេចាប់ផ្តើមដេញគោចូលក្រោល។ បន្ទាប់មក គេស្រស់ស្រូបបាយល្ងាចមុនសម្រាក។ នេះក៏ព្រោះតែទម្លាប់កាលពីមិនទាន់មានអគ្គីសនីប្រើប្រាស់នៅបន្តជាប់ពីអតិតកាល។ សូម្បីតែស្នាដៃចម្រៀងពីសម័យសង្គម បទចម្រៀងជាច្រើនតាក់តែងឡើង ដោយភ្ជាប់«ថ្ងៃលិច»ទៅនឹងក្តីសោកសៅ។ ចម្រៀងរបស់អ្នកស្រី រស់ សេរីសុទ្ធា «ថ្ងៃលិចអូនស្រណោះ»ដង្ហើយថា ថ្ងៃលិចបាត់ទាំងរូបថ្លៃធ្វើឲ្យស្រណោះ តែអូននៅចាំផ្លូវកល្យាណ។ «ថ្ងៃជ្រេបាត់ស្នេហ៍» ច្រៀងដោយលោក ស៊ីន ស៊ីសាមុត រៀបរាប់អំពី…

អ្នកបកប្រែកំណត់ហេតុ ជីវ តាក្វាន់

ចិន និងខ្មែរមានទំនាក់ទំនងជាមួយគ្នាយូរណាស់មកហើយទាំងសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយ។ បើនិយាយពីការសិក្សាប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជាតំបូងៗផងគឺ ពឹងផ្អែកស្ទើរទាំងស្រុងលើឯកសារចិន។ សូម្បីតែពាក្យ «ហ្វូណន[1] (Fou-Nan) និង ចេនឡា[2] (Zhen-La)»ក៏ប្រវត្តិវិទូយកពីឯកសារចិនមកប្រើក្នុងការសិក្សាអំពីកម្ពុជាដែរ។ ដល់មកសម័យអង្គរ យើងអាចឃើញភស្តុតាងកាន់តែច្រើនដូចជា ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន និងចម្លាក់បង្ហាញពីវត្តមានជនជាតិចិនជាដើម ពិសេសគឺវត្តមានរបស់ជនជាតិចិនម្នាក់ឈ្មោះ ជីវ តាក្វាន់។ វត្តមានរបស់លោក ជីវ…

តម្លៃរបស់សិលាចារឹកថ្មីក្នុងបរិបទស្រុកខ្មែរបច្ចុប្បន្ន៖ សិលាចារឹកមួយនៅអង្គរវត្ត

ថ្មីៗនេះ វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិបានចេញផ្សាយអត្ថបទទស្សនព្រិត្តិការណ៍ខ្មែរប្រចាំថ្ងៃរបស់ខ្លួន ដោយដាក់ចំណងជើងថា «ប្រាសាទបុរាណមិនមែនដុំថ្ម តែជាដួងព្រលឹងជាតិ ! » ដែលបានបង្ហោះលើប្រព័ន្ធសង្គមហ្វេសបុកនៅថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧នេះ។ អត្ថបទនេះ អ្នកសរសេរចង់ឲ្យពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូបចូលរួមចំណែកថែរក្សាមរតកវប្បធម៌ដែលជាដួងព្រលឹង និងជាអត្តសញ្ញាណរបស់ជាតិខ្មែរ។ អ្នកនិពន្ធបានបញ្ចេញយោបល់ថា ពលរដ្ឋភាគច្រើនមិនទាន់រកឃើញសារប្រយោជន៍ក្នុងការថែរក្សាប្រាសាទថ្មនៅឡើយ។ ពិសេស អ្នកនិពន្ធលើកយកសកម្មភាពអវិជ្ជមានមួយចំនួនដូចជា ការចោលសំរាមនៅតាមប្រាសាទ និងការគូសវាសបន្ថែមលើថ្មប្រាសាទមកធ្វើជាឧទាហរណ៍។ អ្វីដែលគួរចាប់អារម្មណ៍…